Ait-Ben-Haddou Ksar – Pháo đài đất nung giữa sa mạc Ma Rốc

Ait-Ben-Haddou Ksar nằm bên dòng sông Ounila, ở rìa sa mạc Sahara phía nam Ma Rốc. Đây là một ksar, tức một khu định cư kiên cố truyền thống của Bắc Phi, được xây dựng chủ yếu bằng đất nện và gạch bùn. Với các tòa nhà xếp chồng lên nhau, tường thành cao và tháp canh ở bốn góc, Ait-Ben-Haddou là một trong những ví dụ được bảo tồn tốt nhất về kiến trúc đất nung của vùng Maghreb.

Lịch sử của Ait-Ben-Haddou gắn liền với các tuyến đường thương mại xuyên Sahara, nơi các đoàn lữ hành từng dừng chân để trao đổi vàng, muối, nô lệ và các hàng hóa quý hiếm khác giữa châu Phi hạ Sahara và vùng Địa Trung Hải. Nhờ vị trí chiến lược này, ksar từng đóng vai trò quan trọng về kinh tế, quân sự và văn hóa trong nhiều thế kỷ.

Ảnh: Pexels/Miunal

Kiến trúc của Ait-Ben-Haddou phản ánh khả năng thích nghi sâu sắc của con người với môi trường khắc nghiệt. Vật liệu đất nện giúp cách nhiệt hiệu quả trước cái nóng ban ngày và giá lạnh ban đêm của sa mạc, trong khi bố cục khép kín của ksar góp phần bảo vệ cư dân khỏi các cuộc tấn công và điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Ảnh: Hero Traveler

Bên cạnh giá trị lịch sử và kiến trúc, Ait-Ben-Haddou còn nổi tiếng là bối cảnh của nhiều bộ phim và tác phẩm truyền hình quốc tế, góp phần đưa hình ảnh ksar này đến với công chúng toàn cầu. Tuy nhiên, chính sự mong manh của vật liệu xây dựng truyền thống cũng khiến công tác bảo tồn nơi đây trở nên đặc biệt quan trọng.

Ảnh: AT Travel

Năm 1987, Ait-Ben-Haddou Ksar được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới. Ngày nay, di sản này không chỉ là biểu tượng của kiến trúc truyền thống Ma Rốc mà còn là minh chứng cho mối quan hệ bền bỉ giữa con người, văn hóa và môi trường sa mạc.

NTT